Ενότητα 4: Πρακτική Εφαρμογή και Εργαλεία
Ενότητα 4: Πρακτική Εφαρμογή και Εργαλεία
Ενότητα 4: Πρακτική Εφαρμογή και Εργαλεία
⏱️ Διάρκεια: 90 λεπτά
🎯 Μαθησιακοί Στόχοι
- Χρησιμοποιείτε την πλατφόρμα CKAN για διαχείριση δεδομένων
- Ακολουθείτε τη διαδικασία δημοσίευσης δεδομένων βήμα-βήμα
- Εγγράφετε τον οργανισμό σας στο data.gov.gr
- Χρησιμοποιείτε εργαλεία προετοιμασίας δεδομένων
4.1 Η Πλατφόρμα CKAN
Το CKAN (Comprehensive Knowledge Archive Network) είναι η κορυφαία πλατφόρμα ανοιχτού κώδικα για τη διαχείριση και δημοσίευση ανοιχτών δεδομένων. Χρησιμοποιείται από κυβερνήσεις σε όλο τον κόσμο, συμπεριλαμβανομένης της Ελλάδας (data.gov.gr).
⚙️ Βασικές Λειτουργίες του CKAN
- Κατάλογος δεδομένων: Αναζήτηση με faceted navigation
- Πολλαπλές μορφές: Υποστήριξη CSV, JSON, XML, Shapefiles κ.ά.
- Αυτόματα μεταδεδομένα: Εξαγωγή πληροφοριών από αρχεία
- DataStore: Αποθήκευση δομημένων δεδομένων σε βάση
- Data API: Προγραμματιστική πρόσβαση στα δεδομένα
- Οπτικοποίηση: Προεπισκόπηση και γραφήματα
- Διαχείριση χρηστών: Ρόλοι και οργανισμοί
4.2 Διαδικασία Δημοσίευσης Δεδομένων
📋 Ροή Εργασίας
1Απογραφή Δεδομένων
Ο κάθε οργανισμός πρέπει να καταγράψει τα σύνολα δεδομένων που διαθέτει, αξιολογώντας:
- Τη σημασία και αξία τους
- Την ποιότητα και πληρότητά τους
- Τυχόν νομικούς περιορισμούς
- Την ύπαρξη προσωπικών δεδομένων
2Αξιολόγηση και Προτεραιοποίηση
Κριτήρια προτεραιοποίησης:
- Ζήτηση από τους χρήστες
- Κοινωνική και οικονομική αξία
- Συμμόρφωση με τον Κανονισμό HVD
- Τεχνική ετοιμότητα
3Προετοιμασία Δεδομένων
- Καθαρισμός δεδομένων (data cleaning)
- Τυποποίηση μορφών και τιμών
- Ανωνυμοποίηση (όπου απαιτείται)
- Μετατροπή σε ανοιχτές μορφές
4Τεκμηρίωση
- Συμπλήρωση μεταδεδομένων DCAT-AP
- Δημιουργία Data Dictionary
- Οδηγίες χρήσης
- Παραδείγματα queries/API calls
5Δημοσίευση
- Ανάρτηση στον κατάλογο δεδομένων
- Ορισμός άδειας χρήσης (CC BY 4.0)
- Ενημέρωση του data.gov.gr
- Ανακοίνωση στους ενδιαφερόμενους
6Συντήρηση
- Τακτική ενημέρωση δεδομένων
- Παρακολούθηση ποιότητας
- Ανταπόκριση σε ερωτήματα χρηστών
- Αξιολόγηση χρήσης (analytics)
4.3 Η Εθνική Πύλη data.gov.gr
Η data.gov.gr αποτελεί τον κεντρικό κατάλογο ανοιχτών δεδομένων της ελληνικής δημόσιας διοίκησης. Διαχειρίζεται από τη Γενική Γραμματεία Πληροφοριακών Συστημάτων και Ψηφιακής Διακυβέρνησης.
📝 Οδηγίες για Οργανισμούς
- Εγγραφή του οργανισμού στην πλατφόρμα
- Ορισμός διαχειριστή δεδομένων (admin)
- Δημιουργία καταλόγου συνόλων δεδομένων
- Τήρηση προτύπων μεταδεδομένων DCAT-AP
- Τακτική ενημέρωση και συντήρηση
4.4 Εργαλεία Προετοιμασίας Δεδομένων
🔧 OpenRefine
Χρήση: Καθαρισμός και μετασχηματισμός δεδομένων
Δυνατότητες: Εύρεση και διόρθωση ασυνεπειών, clustering παρόμοιων τιμών, μετατροπή μορφών
URL: openrefine.org
🗺️ QGIS
Χρήση: Επεξεργασία γεωχωρικών δεδομένων
Δυνατότητες: Οπτικοποίηση, ανάλυση, μετατροπή μορφών (Shapefile ↔ GeoJSON κλπ.)
URL: qgis.org
📄 Tabula
Χρήση: Εξαγωγή πινάκων από PDF
Δυνατότητες: Αυτόματη αναγνώριση πινάκων, εξαγωγή σε CSV
URL: tabula.technology
📊 csvkit
Χρήση: Επεξεργασία CSV αρχείων από command line
Δυνατότητες: Μετατροπή, φιλτράρισμα, στατιστικά, SQL queries
Εγκατάσταση: pip install csvkit
📝 Πρακτική Άσκηση
- Επισκεφθείτε το data.gov.gr και εξερευνήστε τις διαθέσιμες κατηγορίες
- Κατεβάστε ένα dataset σε CSV και ανοίξτε το με το OpenRefine
- Εντοπίστε τυχόν ασυνέπειες στα δεδομένα