Ενότητα 3: Τεχνικά Πρότυπα και Μορφές

Ενότητα 3: Τεχνικά Πρότυπα και Μορφές

⏱️ Διάρκεια: 60 λεπτά

🎯 Μαθησιακοί Στόχοι

  • Κατανοείτε το μοντέλο 5 αστεριών του Tim Berners-Lee
  • Επιλέγετε την κατάλληλη μορφή αρχείου για κάθε τύπο δεδομένων
  • Συμπληρώνετε μεταδεδομένα σύμφωνα με το πρότυπο DCAT-AP
  • Σχεδιάζετε APIs σύμφωνα με βέλτιστες πρακτικές

3.1 Το 5-Star Open Data Model

Ο Tim Berners-Lee, εφευρέτης του World Wide Web, πρότεινε ένα μοντέλο 5 αστεριών για την αξιολόγηση της ποιότητας των ανοιχτών δεδομένων:

⭐ Κλιμακωτό Μοντέλο Ποιότητας

⭐ (1 αστέρι)
Διαθέσιμα στο διαδίκτυο υπό ανοιχτή άδεια (π.χ. PDF)
⭐⭐ (2 αστέρια)
Δομημένα δεδομένα σε μηχαναγνώσιμη μορφή (π.χ. Excel)
⭐⭐⭐ (3 αστέρια)
Ανοιχτές, μη-ιδιόκτητες μορφές (π.χ. CSV)
⭐⭐⭐⭐ (4 αστέρια)
Χρήση URIs για αναγνώριση αντικειμένων (RDF)
⭐⭐⭐⭐⭐ (5 αστέρια)
Διασύνδεση με άλλα δεδομένα (Linked Open Data)

3.2 Μορφές Αρχείων

📊 Δομημένα Δεδομένα

Μορφή Πλεονεκτήματα Κατάλληλη Χρήση
CSV Απλό, ευρέως υποστηριζόμενο Πίνακες, λίστες, απλά δεδομένα
JSON Ευέλικτο, ιεραρχική δομή APIs, σύνθετα δεδομένα
XML Αυστηρή δομή, validation Επίσημα έγγραφα, διαλειτουργικότητα
RDF/XML Σημασιολογική επισήμανση Linked Data, οντολογίες

🗺️ Γεωχωρικά Δεδομένα

Για γεωχωρικά δεδομένα, συνιστώνται:

  • GeoJSON: Ελαφρύ, ιδανικό για web εφαρμογές
  • Shapefile: Ευρέως χρησιμοποιούμενο σε GIS
  • GML: ISO πρότυπο για διαλειτουργικότητα
  • KML: Για χρήση με Google Earth

3.3 Μεταδεδομένα - DCAT-AP

Τα μεταδεδομένα είναι απαραίτητα για την ανακάλυψη και κατανόηση των δεδομένων. Το πρότυπο DCAT-AP (Data Catalog Vocabulary - Application Profile) είναι το ευρωπαϊκό πρότυπο για την περιγραφή καταλόγων δεδομένων.

📋 Βασικά Στοιχεία Μεταδεδομένων

Πεδίο Περιγραφή Υποχρεωτικό
dct:title Τίτλος του συνόλου δεδομένων ✅ Ναι
dct:description Περιγραφή περιεχομένου ✅ Ναι
dct:publisher Εκδότης/Οργανισμός ✅ Ναι
dcat:contactPoint Στοιχεία επικοινωνίας Συνιστάται
dct:issued Ημερομηνία δημοσίευσης Συνιστάται
dct:modified Τελευταία ενημέρωση Συνιστάται
dct:license Άδεια χρήσης ✅ Ναι
dct:spatial Γεωγραφική κάλυψη Όπου εφαρμόζεται
dct:temporal Χρονική κάλυψη Όπου εφαρμόζεται

3.4 APIs - Διεπαφές Προγραμματισμού

🔌 Αρχές Σχεδιασμού API

  • RESTful Architecture: Χρήση HTTP methods (GET, POST, PUT, DELETE)
  • Τεκμηρίωση: Πλήρης περιγραφή endpoints και παραμέτρων
  • Rate Limiting: Προστασία πόρων από υπερβολική χρήση
  • Versioning: Διατήρηση συμβατότητας (π.χ. /v1/, /v2/)
  • Pagination: Σελιδοποίηση αποτελεσμάτων για μεγάλα datasets
  • Filtering: Δυνατότητα φιλτραρίσματος αποτελεσμάτων

📝 Ερωτήσεις Αυτοαξιολόγησης

  1. Τι σημαίνει η βαθμολογία 3 αστεριών στο μοντέλο του Tim Berners-Lee;
  2. Ποια μορφή αρχείου είναι καταλληλότερη για δεδομένα που θα χρησιμοποιηθούν σε API;
  3. Αναφέρετε τρεις λόγους για τους οποίους τα μεταδεδομένα είναι σημαντικά.
Last modified: Tuesday, 16 December 2025, 3:14 PM