Παραπλανητικές ειδήσεις (Clickbaits)

Σκοπός

Να μην χάνετε άσκοπα τον χρόνο σας online, αποφεύγοντας να "τσιμπάτε" στα κόλπα που χρησιμοποιούν κάποιοι συντάκτες για να μαζέψουν hits σε άρθρα.


Διδακτικοί στόχοι

Στο τέλος της ενότητας θα είστε σε θέση να:

  • γνωρίζετε τι είναι τα clickbaits
  • γνωρίζετε τις συνέπειες των clickbaits
  • αναγνωρίζετε άρθρα που είναι clickbaits
 


Τί είναι τα clickbaits;

 Εάν χρησιμοποιείτε το Διαδίκτυο συχνά, σίγουρα θα έχει πάρει κάπου το μάτι σας τον όρο “clickbait”.Ο όρος clickbait  βγαίνει από το click (κλικ ποντικιού) και το bait (δόλωμα)  και σύμφωνα με το λεξικό της Οξφόρδης σημαίνει:

"το περιεχόμενο των οποίων βασικός σκοπός είναι να προσελκύσει την προσοχή και να ενθαρρύνει τους επισκέπτες να κάνουν κλικ σε ένα σύνδεσμο σε μια συγκεκριμένη ιστοσελίδα"



Είναι ένας υποτιμητικός όρος, που περιγράφει το περιεχόμενο ιστοσελίδων, που έχει στόχο την αποκόμιση κερδών από την online διαφήμιση, σε βάρος της ποιότητας ή της ακρίβειας του άρθρου, στηριζόμενη σε τίτλους εντυπωσιασμού, ώστε να προσελκύσει κλικς και στη συνέχεια να ενθαρρύνει την προώθηση του περιεχομένου στα κοινωνικά δίκτυα (facebook, twitter κλπ).


Οι επικεφαλίδες των Clickbait άρθρων στοχεύουν στο να εκμεταλλευτούν το "χάσμα περιέργειας", παρέχοντας στον τίτλο πληροφορίες αρκετές για να κινήσουν την περιέργεια του αναγνώστη, αλλά όχι αρκετές για να ικανοποιήσουν την περιέργειά του, αν δεν κάνει κλικ στον σύνδεσμο (link) που οδηγεί στο περιεχόμενο. Στην ίδια κατηγορία ανήκουν και εκείνα τα δημοσιεύματα, που χρησιμοποιούν με αντίστοιχο τρόπο οπτικό υλικό, όπως γυμνές ή σοκαριστικές φωτογραφίες, εικόνες διασημοτήτων κλ.π. Για παράδειγμα, τόσο ο τίτλος του παρόντος άρθρου, όσο και η εικόνα που το συνοδεύει, αποτελούν τέτοιο "δόλωμα για κλικ".

clickbaits


Την πρακτική του clickbait, στην πιο ακραία της μορφή, εφαρμόζουν κυρίως "κίτρινα" websites, που προβάλλουν κατά βάσει... κουτσομπολίστικα νέα και αμφιβόλου εγκυρότητας άρθρα, που συχνά δεν είναι τίποτα παραπάνω από κακές μεταφράσεις κειμένων που δημοσιεύτηκαν αρχικά σε tabloids ή ανάλογες ιστοσελίδες του εξωτερικού.

Όταν βλέπετε τίτλο ΣΥΝΤΑΡΑΚΤΙΚΑ ΝΕΑ, ΕΙΔΗΣΕΙΣ ΣΟΚ και ΑΠΙΣΤΕΥΤΑ! , τότε μάλλον έχετε να κάνετε με κάποιο δημοσίευμα χαμηλής ποιότητας, που κατά πάσα πιθανότητα δεν αξίζει την προσοχή και το χρόνο σας.

Ενίοτε πάντως, ακόμα και έγκυρα μέσα θα υιοθετήσουν τη μέθοδο του clickbait, προκειμένου να τραβήξουν περισσότερο κόσμο και να ανέβουν στις λίστες των αποτελεσμάτων των μηχανών αναζήτησης. Δυστυχώς, η σημερινή πραγματικότητα του Internet δεν αφήνει περιθώριο για... ρομαντισμό, αφού ο ανταγωνισμός είναι εξαιρετικά μεγάλος και, πολλές φορές, περισσότερες επισκέψεις μετρούν οι κακής ποιότητας, κίτρινες ιστοσελίδες, παρά εκείνες που παρέχουν αξιόλογο περιεχόμενο.


Τι κακό προξενούν τα clickbaits

Φυσικά, η κατάσταση αυτή είναι αρνητική πρωτίστως για το χρήστη, που είτε σχηματίζει λανθασμένη άποψη για διάφορα θέματα λόγω ψευδών ή "φουσκωμένων" ειδήσεων είτε βομβαρδίζεται καθημερινά με άνευ ουσίας περιεχόμενο, καθώς προσπαθεί να βρει περισσότερες πληροφορίες για συγκεκριμένα θέματα που τον ενδιαφέρουν.

Εκτός από την παραπλάνηση των αναγνωστών, τα clickbaits ευθύνονται για την υποβάθμιση της ποιότητας των ειδήσεων και του περιεχομένου γενικά στο διαδίκτυο. Είναι ένα φαινόμενο που δυστυχώς μεγαλώνει και πρέπει ως χρήστες του διαδικτύου να το αντιμετωπίσουμε. Μπορείτε να διαβάσετε τους προβληματισμούς της δημοσιογραφικής κοινότητας για το Clickbait στο ενδιαφέρον άρθρο του BBC: Clickbait: The changing face of online journalism

Xαρακτηριστικά των clickbaits

  • Έχει εντυπωσιακό, σκανδαλοθηρικό, παραπλανητικό τίτλο

  • Χρησιμοποιεί οπτικό υλικό, όπως γυμνές ή σοκαριστικές φωτογραφίες, εικόνες διασημοτήτων κλπ
  • Παραπέμπει σε κακής ποιότητας περιεχόμενο

  • Σκοπός είναι η διαφήμιση και αύξηση προβολών (views)

  • Η ακόμα χειρότερα εξαπάτηση, κακόβουλο λογισμικό (fake / malware)





Video


*Ενεργοποιήστε τους ελληνικούς υπότιτλους με το κουμπί CC


Υπάρει λύση;

Εταιρείες, όπως η Google και το Facebook, αναπτύσσουν τεχνολογίες και ειδικούς αλγορίθμους, που μπορούν να διακρίνουν το ποια άρθρα έχουν επιτηδευμένα ακραίους τίτλους και να περιορίσουν τη διάδοσή τους. Όμως, αφενός οι τεχνικές αυτές βρίσκονται ακόμα σε πρώιμο στάδιο και αφετέρου, δεν είναι 100% ακριβείς, οπότε μπορεί να μαρκάρουν ακόμα και περιεχόμενο που δεν αποτελεί clickbait.

Τελικά, μεγάλο μερίδιο ευθύνης έχουμε και εμείς οι ίδιοι, οι χρήστες δηλαδή του Διαδικτύου. Αν αρχίσουμε να απαξιώνουμε τα websites που φιλοξενούν σχεδόν αποκλειστικά κακής ποιότητας περιεχόμενο, τότε αυτά θα αρχίσουν να εξαφανίζονται, αφού πλέον δεν θα είναι κερδοφόρα. Φυσικά, κάτι τέτοιο θα χρειαστεί αρκετό χρόνο, προσπάθεια, αλλά και εκπαίδευση.


Αναφορές - Επιπλέον υλικό


 

Last modified: Saturday, 7 December 2019, 10:13 PM